Người đồng hành xây dựng và thành lập Khoa

Trong hành trình hình thành và phát triển của Khoa, thầy Nguyễn Huy Chương là một trong những người góp sức từ buổi đầu. Cùng với PGS.TS. Phan Văn và các đồng nghiệp, thầy tham gia thành lập Bộ môn Thông tin – Thư viện, đặt những viên gạch nền móng cho sự phát triển của Khoa sau này.

Những ngày đầu xây dựng một ngành học, bên cạnh chương trình, đội ngũ và tài liệu giảng dạy, còn có một việc rất thiết thực: làm sao để sinh viên biết đến ngành, hiểu ngành và lựa chọn theo học. Trong công việc ấy, thầy Chương còn cho thấy một tài năng rất thú vị: làm “marketing” cho ngành từ khi khái niệm ấy chưa quen thuộc như hôm nay!

Để tuyển sinh, thầy trực tiếp xuống các lớp, giới thiệu về ngành Thông tin – Thư viện và cơ hội nghề nghiệp. Người thầy tham gia xây dựng ngành cũng chính là người đi quảng bá cho ngành, mang sự hiểu biết và nhiệt tình của mình đến với những người học tương lai.

Nếu gọi bằng ngôn ngữ hiện nay, đó quả là một cách “tiếp thị trực tiếp” đầy nhạy bén: đến tận nơi, gặp đúng người, giải thích rõ điều người học cần biết. Nhưng điều khiến câu chuyện ấy trở nên đáng nhớ chính là tình cảm phía sau mỗi lần thầy xuống lớp. Thầy tin vào ngành học mình góp sức xây dựng và muốn truyền niềm tin ấy đến sinh viên.

Có thể vui mà nói rằng, thầy là một “chuyên gia marketing” rất đặc biệt: giới thiệu ngành bằng kiến thức, thuyết phục bằng sự nhiệt thành. Câu chuyện nhỏ ấy cho thấy một người thầy sẵn sàng bắt tay vào những việc cụ thể nhất để ngành học có thêm cơ hội phát triển.

Người thầy kết nối giữa lý thuyết và thực tiễn

Ở thầy Nguyễn Huy Chương, công việc giảng dạy gắn bó chặt chẽ với trải nghiệm nghề nghiệp. Thầy vừa tham gia đào tạo, vừa đảm nhiệm những trọng trách trong hoạt động thư viện, qua đó tạo nên sự kết nối giữa kiến thức trên giảng đường và những yêu cầu thực tế của ngành.

Từ thư mục học, tổ chức quản lý cơ quan thông tin – thư viện đến tự động hóa, thư viện số và công nghệ nội dung, các lĩnh vực chuyên môn của thầy trải dài từ nền tảng nghiệp vụ đến những hướng phát triển mới. Sự gắn kết ấy có ý nghĩa thiết thực đối với người học: hiểu nguyên lý để làm nghề có cơ sở, đồng thời hiểu thực tiễn để vận dụng kiến thức phù hợp.

Một thư viện vận hành như thế nào? Công nghệ giúp giải quyết những vấn đề gì? Làm sao tổ chức nguồn tin để phục vụ tốt hơn cho học tập và nghiên cứu? Đó là những câu hỏi nối bài học với công việc, nối người sinh viên hôm nay với người làm nghề ngày mai.

Đóng góp của thầy ở phương diện này giúp khẳng định một giá trị lâu dài của đào tạo Thông tin – Thư viện: kiến thức phải đi vào công việc, và những vấn đề của công việc cần trở lại giảng đường để làm giàu thêm kiến thức.

Người kết nối ngành thư viện Việt Nam với thế giới

Trong những đóng góp của thầy Nguyễn Huy Chương, vai trò kết nối ngành thư viện Việt Nam với quốc tế là một dấu ấn đáng trân trọng.

Thầy từng học thạc sĩ ngành Thông tin – Thư viện tại Mỹ. Quá trình học tập trong môi trường quốc tế giúp thầy có điều kiện tiếp cận những cách tổ chức và phát triển thư viện, mở rộng tầm nhìn chuyên môn và xây dựng các mối liên hệ với đồng nghiệp nước ngoài. Đó là một nền tảng thuận lợi để thầy góp phần kết nối ngành thư viện Việt Nam với thế giới.

Đối với cộng đồng thư viện, hợp tác quốc tế mở ra cơ hội trao đổi chuyên môn, tiếp cận kinh nghiệm, công nghệ và những cách tổ chức dịch vụ mới. Người làm công việc kết nối cần am hiểu nghề, hiểu nhu cầu trong nước và có tinh thần cởi mở để tìm kiếm những điều có thể học hỏi, vận dụng.

Thầy Chương góp phần tạo nên những nhịp cầu ấy, giúp mở rộng giao lưu giữa những người làm thư viện Việt Nam với đồng nghiệp quốc tế. Ý nghĩa của sự kết nối còn nằm ở việc đưa những vấn đề, kinh nghiệm và nỗ lực của thư viện Việt Nam vào cuộc trao đổi chung của nghề.

Với các thế hệ tiếp nối, đó cũng là một lời nhắc: yêu nghề cần đi cùng với tinh thần học hỏi; gắn bó với thực tiễn trong nước cần đi cùng với tầm nhìn rộng mở.

Người lãnh đạo thư viện tâm huyết

Từng đảm nhiệm cương vị Giám đốc Trung tâm Thông tin – Thư viện ĐHQGHN, Chủ tịch Liên chi hội Thư viện đại học khu vực phía Bắc và Phó Chủ tịch Hội thư viện Việt Nam, thầy Nguyễn Huy Chương có những đóng góp trong cả quản lý một đơn vị và kết nối một cộng đồng nghề nghiệp.

Ở cương vị giám đốc, công việc thư viện đòi hỏi sự quan tâm đến nguồn lực thông tin, đội ngũ, công nghệ và chất lượng phục vụ. Mỗi quyết định quản lý đều gắn với một mục tiêu thiết thực: giúp người học, giảng viên và nhà nghiên cứu tiếp cận, sử dụng tri thức thuận lợi hơn.

Ở vai trò chủ tịch liên chi hội, trách nhiệm ấy mở rộng sang sự hợp tác giữa các thư viện, thúc đẩy trao đổi chuyên môn và chia sẻ nguồn lực. Các hoạt động về học liệu dùng chung và phát triển thư viện đại học có sự tham gia của thầy cho thấy sự gắn bó với những vấn đề chung của cộng đồng.

Từ xây dựng ngành học đến quản lý thư viện, từ giảng dạy đến hoạt động hội nghề nghiệp, có thể thấy sự nhất quán trong những công việc thầy theo đuổi: góp sức để nghề phát triển và để tri thức đến gần hơn với người cần sử dụng.

Tấm gương không ngừng học hỏi và lao động

Một điều đáng quý ở thầy Nguyễn Huy Chương là tinh thần tiếp tục làm việc, tiếp tục tìm kiếm những hướng phát triển mới. Việc xây dựng Viện Nghiên cứu và Phát triển Tri thức số cho thấy sự quan tâm của thầy đối với những thay đổi của môi trường thông tin và nhu cầu phát triển trong thời đại số.

Từ những nền tảng của nghề thư viện đến nghiên cứu và phát triển tri thức số là một hành trình đòi hỏi sự cập nhật thường xuyên. Công nghệ thay đổi, nhu cầu người dùng thay đổi, cách tạo lập và chia sẻ tri thức cũng thay đổi. Để tiếp tục đóng góp, người làm nghề phải tiếp tục học.

Tinh thần ấy là một bài học gần gũi dành cho các thế hệ giảng viên và sinh viên: học hỏi không dừng ở một tấm bằng hay một cương vị; kinh nghiệm được tích lũy qua nhiều năm vẫn có thể trở thành điểm khởi đầu cho những công việc mới.

Nhìn lại câu chuyện thầy trực tiếp xuống các lớp để giới thiệu ngành trong những ngày đầu, rồi tiếp tục góp sức xây dựng các hoạt động nghiên cứu và phát triển tri thức số, chúng ta nhận ra một nét đáng quý xuyên suốt: sự chủ động và nhiệt tình bắt tay vào công việc.

Nhân kỷ niệm 30 năm thành lập Khoa Quản trị thông tin, xin gửi đến thầy Nguyễn Huy Chương lòng biết ơn và sự kính trọng. Chúng ta trân trọng người thầy đã góp phần đặt nền móng, kết nối kiến thức với thực hành, kết nối đồng nghiệp trong nước với thế giới và tiếp tục nêu gương bằng tinh thần học hỏi, lao động.

Kính chúc thầy luôn mạnh khỏe, nhiều niềm vui, tiếp tục giữ ngọn lửa nhiệt huyết và đồng hành cùng các thế hệ học trò, đồng nghiệp. Và mỗi khi nhắc lại chuyện tuyển sinh thuở ban đầu, thầy trò chúng ta lại có dịp cùng cười vui về một “chuyên gia marketing” đã quảng bá cho ngành bằng tất cả tình yêu nghề.